Sztuka zawsze przykuwa wzrok i zwraca uwagę. Często obrazy stają się bardzo istotnym elementem wystroju wnętrz. Co jednak, gdy piękny, zabytkowy obraz oprawiony jest w starą, zniszczoną ramę, która nie nadaje się do prezentacji? O ile rama nie jest poważnie uszkodzona, doskonałym pomysłem może okazać się jej renowacja. Na czym to polega?
Kiedy renowacja ramy drewnianej ma sens?
Nie da się ukryć – nawet najpiękniejszy obraz nie będzie wyglądał ładnie, jeśli jego rama jest kiepskiej jakości. Złuszczająca się farba, widoczne ubytki w zdobieniach oraz wszelkie rysy i uszkodzenia wynikające z zaniedbania i upływającego czasu, jedynie szpecą wiszące na ścianie dzieło sztuki. Czym innym są ramy rustykalne, stylizowane na postarzane, a czym innym brak odpowiedniej pielęgnacji i zaniedbania wynikające z wieku i stanu ramy. W takim wypadku warto udać się do specjalistów, którzy zajmują się naprawą i odnawianiem starych obramowań. Oni ocenią, czy rama nadaje się do konserwacji, czy może konieczne jest stworzenie nowego obramowania do obrazu na wzór starego. Na czym polega renowacja ram drewnianych?
Zabezpieczenie obrazu i przygotowanie starej ramy do renowacji
Na początku, zaraz po zdjęciu obrazu ze ściany, należy zająć się jego zabezpieczeniem. Na czas renowacji należy wyjąć obraz z ramy, a jeśli nie ma takiej możliwości – ochronić go jak najlepiej, by nie uszkodzić obrazu i umożliwić prace konserwacyjne nad ramą. Jeśli po oddzieleniu obrazu okaże się, że ramy są chybotliwe, należy wzmocnić złącza, zanim przystąpi się do dalszych prac. Robi się to tradycyjnie z użyciem cienkich, specjalistycznych gwoździ lub odpowiednio dobranego kleju. Gwoździe muszą być wbite bardzo precyzyjnie, by nie uszkodzić i nie oszpecić konstrukcji. Warto opukać i powyginać ramę w różnych kierunkach, by ewentualne defekty i luzy znaleźć przed przystąpieniem do naprawy. Ewentualne szczeliny i złączenia powinno się wypełnić klejem tak, by rama solidnie się trzymała.
Kolejny krok to dokładne oczyszczenie całej ramy. W końcu przez lata w zakamarkach i zdobieniach zbierał się kurz i brud, który przed renowacją powinien zostać starannie usunięty. W tym celu używa się specjalistycznych środków do usuwania wosku oraz denaturatu, którym namacza się szmatkę. Nie można czyścić obramowań wodą (zwłaszcza mocząc ramę w pojemniku) ani agresywną chemią. Może to powodować odkształcenia oraz uszkodzenia, które nie będą możliwe do usunięcia, a rama stanie się bezużyteczna.
Renowacja ram drewnianych – szlifowanie i uzupełnianie ubytków
Następnie ramę należy przeszlifować, by pozbyć się starych powłok malarskich. Przedtem powinno się zdjąć obluzowane fragmenty zdobień oraz elementów dekoracyjnych. Gdy zauważone zostaną ubytki oraz niedoskonałości, należy uzupełnić je masą szpachlową do prac renowacyjnych w drewnie z użyciem niewielkiej szpachelki, a następnie ponownie przeszlifować, by wyrównać powierzchnię. W ten sam sposób należy oczyścić i przygotować zdobienia. Warto mieć na uwadze również rodzaj drewna i sposób wykonania ramy. W niektórych wypadkach szlifowanie czy użycie masy szpachlowej do drewna nie będzie zalecane.
Co w przypadku, jeśli zdobienia w ramie nie są kompletne? To żaden problem! Wystarczy wykonać odlew gipsowy na podstawie dobrze zachowanego zdobienia. Robi się to tworząc formę z masy elastomerowej, która przyłożona do elementów zdobienia odtwarza jego kształt. Następnie wystarczy zalać formę odlewem gipsowym, a po wyschnięciu – spiłować nadmiar materiału i uzupełnić ubytki w ramie, przyklejając gotowy element. Inną opcją jest skorzystanie z gotowych odlewów, które znajdują się w ofercie firmy renowującej ramy. Taka opcja będzie dobra w przypadku, gdy wszystkie elementy zdobień zostały nadszarpnięte zębem czasu.
Na koniec pozostaje malowanie lub złocenie ramy – w zależności od stylistyki obrazu oraz poprzedniego koloru ramy, należy dobrać odpowiednią farbę i nałożyć ją na obramowanie. Potem pozostaje już jedynie oprawienie obrazu i zwieszenie na ścianie, gdzie będzie cieszył oko właścicieli.
Po dokładnym przeszlifowaniu, wygładzeniu i zaszpachlowaniu ubytków należy ponownie oczyścić ramę z pyłu, ponownie używając szmatki i denaturatu lub specjalnych środków. Jeśli rama zawiera dodatkowe zdobienia należy zdjąć obluzowane fragmenty.
Zobacz również: Jak dopasować drewnianą ramę do stylu wnętrza?
